Τρίτη 17 Σεπτεμβρίου 2019


ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ

Ακούγεται ίσως σαν “δημοκρατικός συγκεντρωτισμός”, όμως, κάτω από κάποιες προϋποθέσεις, ο δημοκρατικός μονόλογος μπορεί να λύσει προβλήματα. Ειδικά στην Ελλάδα, όπου ο διάλογος είναι δύσκολη υπόθεση, ο μονόλογος είναι ένας καλός τρόπος διάδωσης ιδεών, αρκεί να γίνεται “δημοκρατικά”, δηλαδή, χωρίς επιβολή με το ζόρι.
 
Ο διάλογος, βέβαια, δίνει την ευκαιρία μιας σύνθεσης σκέψεων από δύο (ή περισσότερα) μυαλά, όπου ο καθένας προσθέτει αξία και αφαιρεί απαξία, ελέγχοντας τυχόν αστοχίες και λάθη του συνομιλητή του. Αυτό, όμως, προϋποθέτει χρήση στόματος, φωνής αλλά και αυτιών. Επίσης, προϋποθέτει καλή πίστη, ορθολογισμό, ευγένεια και καλούς τρόπους. Αν ο ένας προσπαθεί να φιμώσει τον άλλον, διακόπτοντας και φωνασκώντας, ή προσπαθεί, απλά, να του τα “χώσει”, τότε είναι σαν να βάλεις δυό κουφούς να συνεννοηθούν.
 
Ο διάλογος είναι βασικά ένα πινγκ-πονγκ ιδεών, όπου μιά σκέψη πηγαινοέρχεται από τον έναν στον άλλον, και σε κάθε κύκλο εμπλουτίζεται ή διορθώνεται, ώστε να προσεγγίσει την αλήθεια. Όταν όμως οι συνομιλητές στρεψοδικούν, διαστρεβλώνουν επίτηδες αυτά που λέει ο άλλος, αλλάζουν το θέμα όταν δεν τους συμφέρει, κάνουν προσωπικές επιθέσεις, βρίζουν και προσβάλλουν, τότε από αναζήτηση της αλήθειας γίνεται πόλεμος και οχετός.
 
Ο διάλογος υστερεί στο ότι αν οι συμμετέχοντες δεν πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις δεν αποδίδει. Αλλά ακόμη και όταν οι υποθέσεις τηρούνται, μερικά θέματα δεν προσφέρονται για διάλογο από τη φύση τους, είτε γιατί είναι πολύπλοκα είτε γιατί το ζητούμενο δεν είναι η αντικειμενική αλήθεια αλλά η προσέγγιση στο θυμικό του άλλου. Εδώ εντάσσεται, για παράδειγμα, η διαφήμιση, το μάρκετινγκ, η προβολή.
 
Εδώ εντάσσεται, επίσης, και η διαδήλωση, η διαμαρτυρία, η πορεία και όλες οι συναφείς εκφάνσεις των λεγομένων “λαϊκών κινητοποιήσεων”. Ο διαμαρτυρόμενος έχει κάποια αιτήματα ή απόψεις, κατά τη γνώμη του δίκαια, και θέλει να τα δημοσιοποιήσει. Μέχρι εδώ πάμε καλά, είμαστε μέσα στα όρια της ελεύθερης έκφρασης. Με την ίδια λογική που κάποιος διατυμπανίζει ότι το απορρυπαντικό του είναι το καλύτερο και μας παροτρύνει να το αγοράσουμε, έτσι και ο διαμαρτυρόμενος πασχίζει να μας πείσει ότι έχει δίκηο, ώστε να αποσπάσει τη συμπάθειά μας, την υποστήριξή μας ή ακόμη και την ψήφο μας.
Αν τώρα κάποιος θεωρεί πως το διαφημιζόμενο απορρυπαντικό είναι μάπα, ή αν θέλει να ρωτήσει αν περιέχει δηλητήρια, δεν έχει καμία δυνατότητα να μιλήσει στον διαφημιστή της τηλεόρασης, στην αφίσα ή στο φεϋβολάν, διότι εδώ πρόκειται για μονόλογο.
 
Με τους διαμαρτυρόμενους γίνεται ακόμη χειρότερα: αν τύχεις μπροστά σε μια διαδήλωση και εκφράσεις διαφωνία ή αμφισβήτηση για τον ιερό τους σκοπό, αν δεν σε κατασπαράξουν τουλάχιστον θα σε προπηλακήσουν άσχημα! Έχει κανείς καμιά αμφοβολία; Δεν μοιάζει λίγο με το “άσυλο” στα πανεπιστήμια, όπου άτομα όπως ο Άδωνης Γεωργιάδης δεν τολμούν ούτε να πατήσουν; Τουλάχιστον οι διαφημιστές δεν επιτίθενται ούτε βέβαια βρίζουν κανέναν, το πολύ-πολύ να πουν κανένα ψεματάκι για τις δήθεν καταπληκτικές ιδιότητες του προϊόντος τους...
 
Με άλλα λόγια, η διαδήλωση είναι ένας καθαρός μονόλογος και δεν σηκώνει αντίλογο. Φυσικά, και αυτό πρέπει να επιτρέπεται σε μιά δημοκρατία, όσο αυτός που μονολογεί δεν επιχειρεί να επιβάλει τις απόψεις του στους άλλους με τη βία, τη φοβέρα ή τον εκβιασμό. Δυστυχώς, όμως, η Αθήνα ειδικά έχει πλέον διαλυθεί τα τελευταία χρόνια από τις ασταμάτητες “λαϊκές κινητοποιήσεις”, που κλείνουν τους δρόμους, σπάνε τα μαγαζιά, μπλοκάρουν την κυκλοφορία και τις συγκοινωνίες, ενίοτε μάλιστα χύνουν και αίμα, όπως έγινε με το επισόδειο της ΜΑΡΦΙΝ.
 
Πόσο “λαϊκές” είναι, λοιπόν, αυτές οι “κινητοποιήσεις”; Αν “λαϊκό” είναι ότι εξυπηρετεί τον λαό, τότε είναι προφανές ότι οι καθημερινές πορείες και διαμαρτυρίες βλάπτουν σοβαρά τα συμφέροντα του κόσμου, καταρρακώνουν την εικόνα της Xώρας και κάνουν την καθημερινότητα του πολίτη αφόρητη – και μιλάμε για ειρηνικές διαδηλώσεις, για τις βίαιες καλύτερα να μήν μιλήσουμε.
 
Ούτε είναι δημοκρατικές οι “κινητοποιήσεις” αυτές, δεδομένου ότι δεν είναι τίποτε άλλο από προσπάθειες να επιβάλουν με το ζόρι την άποψη του κάθε κοματάρχη και εργατοπατέρα, ή έστω κοινωνικής ομάδας, με καταλήψεις, φωνασκίες, παρεμπόδιση της κυκλοφορίας και φοβέρες. Αυτό είναι αυταρχισμός και όχι δημοκρατία. Χούντα δεν ήταν μόνον ο Παπαδόπουλος. Χούντα είναι και αυτός που μου κλείνει το δρόμο με το έτσι θέλω, χωρίς να με έχει ρωτήσει αν συμφωνώ με τις διδαχές του και με τις προτάσεις του...
 
Όποιος θέλει να προκαλέσει την προσοχή του κοινού για κάποιο θέμα και δεν θέλει ή δεν μπορεί να το κάνει με τον λόγο και το επιχείρημα, θα μπορούσε κάλλιστα να το κάνει διαδηλώνοντας σε επιλεγμένα σημεία, όπου δεν ενοχλούν κανέναν, όπως κάνουν και οι διαφημιστικές εταιρείες με τις αφίσες και τα ταμπλώ τους, όποιος θέλει τα διαβάζει και τα πιστεύει, όποιος δεν θέλει τα αγνοεί και ούτε γάτα ούτε ζημιά.
 
Θα πρόσθετα, μάλιστα, πως οι εν λόγω “αγωνιστικές” κινητοποιήσεις είναι δράσεις, που στέφονται εναντίον συμπολιτών και συνανθρώπων. Διότι δεν πάνε στις κατοικίες ή στα γραφεία των διαφόρων “κακών”, εναντίον των οποίον “αγωνίζονται”, αλλά εναντίον αθώων καθημερινών ανθρώπων, που θέλουν να πάνε στη δουλειά τους, στο νοσοκομείο τους, στο γιατρό τους, στην τουαλέττα τους, στα καταστήματα, ή όπου αλλού απαιτεί η ζωή. Διότι το δικαίωμα στη ζωή, σε τελευταία ανάλυση, δεν είναι τίποτε άλλο από το δικαίωμα να κάνεις όλα αυτά τα πεζά πράγματα, χωρίς τα οποία δεν υπάρχεις.
 
Αλλά ούτε και επιτυγχάνουν τίποτε τέτοιου είδους “αγώνες’, παρά το ότι πολλές δογματικές διδασκαλίες θεωρούν πως είναι ο μόνος τρόπος για να δικαιωθεί ο λαός, ουδέν αναληθέστερο τούτου. Τουναντίον, όσοι από εμάς θυμούνται το μπάχαλο του Πολυτεχνίου ξέρουμε πολύ καλά πως αντί για περισσότερη δημοκρατία, που σίγουρα ήταν το ζητούμενο, έφεραν χειρότερη δικτατορία, για να μην μιλήσω και για τις παράπλευρες απώλειες, που ήταν το πραξικόπημα στην Κύπρο και η τουρκική εισβολή, που ακολούθησε.
 
Μήπως πρόκειται, τελικά, για μιά μερίδα του νεοελληνικού λαού, που εμπνέονται από τον Βεληγκέκα μάλλον παρά τον Περικλή, και που επιδίδονται ουσιαστικά σε αγώνες του τύπου “Mein Kampf”;

Γεράσιμος Φουρλάνος 

Your rating: None Average: 5 (8 votes)