Με αφορμή την ένταξη της Καλαμάτας στις 100 ουδέτερες και έξυπνες κλιματικά πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι χρήσιμη μια αναφορά στο Bauhaus (Μπαουχάους).

Το Bauhaus ήταν καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική σχολή που λειτούργησε κατά την περίοδο του μεσοπολέμου στη Γερμανία. Έγινε διάσημη, γιατί πρότεινε τη δημιουργία ενός νέου κτιρίου του μέλλοντος. Άσκησε σημαντική επίδραση στις τάσεις της τέχνης και της αρχιτεκτονικής στη Δυτική Ευρώπη.

Το Νέο Ευρωπαϊκό Μπαουχάους είναι ένα δημιουργικό κίνημα που βρίσκεται εν τω γίγνεσθαι και μπορούν να συμμετέχουν όλοι σε αυτό. Πρόκειται για μια πλατφόρμα πειραματισμού και διασύνδεσης, που προωθεί τη συνεργασία μεταξύ ανθρώπων που θέλουν να σχεδιάσουν τις μελλοντικές κατοικίες και τις μελλοντικές πόλεις. Συνδέει τους ανθρώπους της επιστήμης και της τεχνολογίας με τους ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν αναφέρει: «Με το νέο Μπάουχαους θέλουμε το κοινό όραμα της Ευρώπης να μην είναι μόνο οικονομικό. Θέλουμε να φτάνει στις καρδιές των Ευρωπαίων. Θέλουμε να συμφιλιώσουμε τον τρόπο ζωής μας με τη φύση γιατί μόνο τότε θα πετύχουμε κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050. Και αυτό θα το καταφέρουμε μόνο αν δώσουμε πολιτιστική διάσταση στην πράσινη μετάβαση».

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα, που χρειάζεται παγκόσμια αντιμετώπιση. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει παγκόσμια κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει τα παγκόσμια προβλήματα, χρειάζεται η συνεργασία και η συμφωνία όλων των χωρών του πλανήτη. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί ιστορική πρόκληση. Η Ευρώπη μπορεί να βρίσκεται στην πρωτοπορία.

Το Νέο Ευρωπαϊκό Μπαουχάους έχει στόχο να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες και να δώσει λύσεις στο τεράστιο πρόβλημα που δημιουργεί το δομημένο περιβάλλον, το οποίο φέρει την ευθύνη για το 40% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Επομένως, χρειάζονται κτίρια απλά, χρηστικά, αισθητικά και οικολογικά. Το ίδιο ισχύει και για τις πόλεις. Κτίρια και πόλεις που θα υπηρετούν τις ανάγκες μας και θα ομορφαίνουν τη ζωή μας.

Το Μπαουχάους εντάσσεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, δηλαδή μιας κλιματικά ουδέτερης Ευρώπης. Έχει στόχο την αναμόρφωση των Ευρωπαϊκών πόλεων, σύμφωνα με τη πράσινη ανάπτυξη.

Οι Ευρωπαίοι πολίτες καλούνται να συμμετέχουν στον σχεδιασμό/ανασχεδιασμό των πόλεών τους, σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης. Να φανταστούν και να σχεδιάσουν τις πόλεις του μέλλοντος. Να δημιουργήσουν πόλεις που δεν θα ρυπαίνουν, ώστε να ζήσουν καλύτερα αυτοί και τα παιδιά τους.

Πρόκειται για την από κοινού εξεύρεση καινοτόμων λύσεων σε σύνθετα προβλήματα κτιρίων και πόλεων. Για λύσεις που οδηγούν στη δημιουργία νέων κατοικιών και νέων πόλεων, που δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον.

Το Μπαουχάους εξελίσσεται σε τρεις φάσεις: Συσχεδιασμός, υλοποίηση και διάδοση. Ειδικότερα:

Α) Συσχεδιασμός. Συγκεντρώνονται ιδέες από πρόσωπα και φορείς. Στη συνέχεια, διακεκριμένα πρόσωπα και επαγγελματίες, αντιπροσωπευτικοί της κοινότητας, συζητούν τις διάφορες προτάσεις και επιλέγουν τις καλύτερες.

Β) Υλοποίηση. Οι καλύτερες προτάσεις υλοποιούνται. Παρακολουθείται η υλοποίησή τους, ώστε να γίνονται οι αναγκαίες προσαρμογές και να υιοθετούνται χρήσιμες πρακτικές.

Γ) Διάδοση. Οι καλές ιδέες που αποδεικνύονται καλές και στην υλοποίησή τους, θα διαχέονται σε όλη την Ευρώπη. Θα υπάρχει ανταλλαγή ιδεών, γνώσεων και εμπειριών από την εφαρμογή τους.

Οι Μεσσήνιοι μπορούν να βρεθούν στην πρωτοπορία στο Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους. Καλούνται να σχεδιάσουν/ανασχεδιάσουν τις πόλεις και τα χωριά τους. Σε αυτόν τον σχεδιασμό καλούνται όλοι να συμμετέχουν: πολεοδόμοι, χωροτάκτες, αρχιτέκτονες, κοινωνιολόγοι, μηχανικοί, καλλιτέχνες, τεχνίτες, τεχνολόγοι, προγραμματιστές, γεωπόνοι, αγρότες, εργάτες οικοδομών, κηπουροί, πολίτες.

Ζητούνται νέες ιδέες, νέα υλικά, νέα προϊόντα για να σχεδιάσουμε κτίρια, χωριά και πόλεις που θα προσφέρουν καλύτερη ζωή αλλά και θα προάγουν την κυκλική οικονομία και την αειφορία. Κάποιες φορές και η πιο απλή ιδέα μπορεί να δώσει μια πολύ σημαντική λύση.

Οι δήμοι της Μεσσηνίας μπορούν να αποτελέσουν την ατμομηχανή. Οι πολίτες της Μεσσηνίας μπορούν να φανταστούν και να δημιουργήσουν το μέλλον τους. Και βέβαια, το μέλλον είναι σήμερα.

Παύλος Μάραντος

marantosp@gmail.com