Ο Διονύσης Σαββόπουλος, σε εκπομπή της ΕΡΤ για συγκέντρωση χρημάτων για την Ουκρανία, ανέφερε μεταξύ άλλων: «Οι Ουκρανοί, όπως όλοι μας δηλαδή, κοίταζαν τη ζωούλα τους, τις δουλειές τους, την οικογένειά τους -και ξαφνικά απέκτησαν επική συνείδηση. Διότι μόνο με ψυχολογία έπους μπορείς να πας και να πεθάνεις για αυτά τα υψηλά πράγματα, που όμως είναι και πολύ απτά, και λέγονται ‘πατρίδα’, ‘ελευθερία’, ‘δημοκρατία’. Καλή είναι η ευημερία, καλή είναι και η σχετική ξεγνοιασιά της. Αλλά φαίνεται πως την κρίσιμη στιγμή ο δρόμος που σώζει τον κόσμο είναι πάντα ο ίδιος και είναι ένας: Η θυσία. Η Ουκρανία τώρα υποφέρει για όλους μας. Μη σιωπήσετε. Ακολουθήστε τον δρόμο της καρδιάς. Βοηθήστε όπως μπορεί ο καθένας τους Ουκρανούς. Είναι το δικό τους θυσιασμένο αίμα τώρα που έρχεται να σώσει αυτό που κανένας ποτέ, κανένας ολοκληρωτισμός δεν θα καταφέρει να νικήσει: Το μεγαλείο της ζωής. Προσκυνώ την Ουκρανία, σκύβω το κεφάλι και ψέλνω μαζί της…».

Κάποιοι θέλουν να εξισώσουν τον θύτη με το θύμα. Όμως, η πραγματικότητα βοά. Τα γεγονότα μιλάνε και είναι ιερά. Η κρίση μας για τα γεγονότα είναι ελεύθερη.

Κάποιοι άλλοι ρίχνουν τις ευθύνες στην Ουκρανία, γιατί αντιστάθηκε στην υπερδύναμη Ρωσία. Φαίνεται πως ξεχνούν ότι ο Δαβίδ τα έβαλε με τον Γολιάθ και νίκησε. Ξεχνούν ότι το 1821 μια χούφτα ξυπόλητοι τα έβαλαν με την οθωμανική αυτοκρατορία και, αν δεν υπήρχαν οι εμφύλιοι πόλεμοι, θα νικούσαν. Και το αίτημα προστασίας προς τις Μεγάλες Δυνάμεις, δεν θα χρειάζονταν.

Κάποιοι άλλοι φωνάζουν, γκρινιάζουν, αγανακτούν, γιατί εκτοξεύθηκαν οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου. Ναι εκτοξεύθηκαν. Αλλά, κάθε πόλεμος έχει και συνέπειες. Και αυτές τις υφίσταται η Ευρώπη και η Ελλάδα. Κι’ όμως, όλη η Δύση (ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ένωση, Αγγλία, Καναδάς, Αυστραλία, Ιαπωνία κτλ.) και άλλες χώρες συμπαραστέκονται στην Ουκρανία. Η θυσία σώζει τον κόσμο.

Ο πόλεμος είναι μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Για τη Δύση μάχεται η Ουκρανία. Η Δύση βοηθά, όπως βοηθά. Είναι πόλεμος μεταξύ αυταρχικών και δημοκρατικών καθεστώτων.

Όσον αφορά την ακρίβεια, οι λαϊκιστές της πολιτικής ξεσάλωσαν. Τόσο πολλοί, που στραμπουλάνε το μυαλό μας. Στην προσπάθειά τους να κερδίσουν κάποια ψηφαλάκια βιάζουν την λογική και την πραγματικότητα.

Να συνειδητοποιήσουμε ότι ζούμε ιστορικές στιγμές. Η νέα διάκριση του κόσμου θα είναι μεταξύ δημοκρατικών και αυταρχικών καθεστώτων. Η χώρα μας, ευτυχώς με τη σύμφωνη γνώμη της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτικών δυνάμεων, τάχθηκε στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Η Ρωσία του Πούτιν δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τη μετά- Σοβιετική κατάσταση, με την νέα πραγματικότητα. Αναπολεί το παρελθόν. Και αφού το Σοβιετικό παρελθόν είναι αδύνατον, αναπολεί την αυτοκρατορική Ρωσία.

Αντίθετα, η Ουκρανία έκανε στροφή 180 μοιρών προς την Ευρώπη και τη δημοκρατία. Και αυτό δεν μπόρεσε να το ανεχθεί ο αυταρχικός Πούτιν.

Η απειλή από την Ουκρανία δεν ήταν στρατιωτική αλλά πολιτισμική. Υπόψη ότι το 1994, με βάση τη συμφωνία της Βουδαπέστης, η Ουκρανία παρέδωσε στη Ρωσία τα πυρηνικά της όπλα, με αντάλλαγμα τις εγγυήσεις ασφάλειας από τη Ρωσία.

Ο Πούτιν δεν μπόρεσε να ανεχθεί πως μια χώρα, μέχρι πρόσφατα προσαρτημένη στο σοβιετικό άρμα και κατώτερη από τη Ρωσία, μπορεί να γίνει Ευρώπη και να ξεπεράσει τη Ρωσία. Αυτός είναι ο βαθύτερος φόβος της Ρωσίας. Και όχι η ένταξη στο ΝΑΤΟ ή άλλες προφάσεις του Πούτιν.

Μετά το τέλος του πολέμου οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας- Ουκρανίας θα είναι δύσκολες. Μπορεί να συνυπάρξει μια Ευρωπαϊκή-δημοκρατική Ουκρανία με μια αυταρχική Ρωσία; Μπορεί να υπάρξει ελευθερία στη Ρωσία, όταν καταπατά την ελευθερία μιας άλλης χώρας; Μήπως η λύση βρίσκεται στον εκδημοκρατισμό της Ρωσίας;

Τέλος, ο Πούτιν απειλεί την Ελλάδα, έστω κι’ αν άλλες χώρες έχουν στείλει περισσότερη βοήθεια στην Ουκρανία. Ίσως, γιατί θεωρούσε δεδομένη την ορθόδοξη Ελλάδα, έστω κι’ αν συμμαχεί με την ισλαμική Τουρκία εναντίον της ορθόδοξης Ουκρανίας.

Παύλος Μάραντος

marantosp@gmail.com